Process Capability – การประเมินความสามารถกระบวนการ

Process Capability คือการวัดความสามารถของกระบวนการผลิตในการผลิตสินค้าว่าสามารถผลิตสินค้าที่ตรงตามมาตรฐานและมีคุณภาพสูงได้หรือไม่ โดยปกติแล้วการวัดความสามารถของกระบวนการผลิตจะทำการเทียบ Process Variation (ค่าผันแปรของกระบวนการ) กับ Voice of Customer หรือ Customer Specification (ค่าความต้องการของลูกค้า)

กระบวนการที่มีประสิทธิภาพ – การกระจายตัวของ Process Variable น้อยกว่า Voice of Customer (Specification) ทำให้ สินค้าที่ผลิตตรงตาม Spec ของลูกค้าทั้งหมด.

กระบวนการที่ไม่มีประสิทธิภาพ – การกระจายตัวของ Process Variable มากกว่า Voice of Customer (Specification) ทำให้ สินค้าที่ผลิตบางส่วนมีโอกาสหลุด Spec ข้อลูกค้า.

โดยค่าที่จะใช้ในการวัดความสามารถกระบวนการว่ากระบวนการไหนมีประสิทธิภาพไม่มีประสิทธิภาพคือ Cp และ Pp

📌Cp และ Pp คืออะไร

Cp (Process Capability Index) เป็นค่าที่บอกถึงขีดความสามารถของกระบวนการผลิตในระยะสั้น คือที่เวลาใดเวลาหนึ่งกระบวนการมีขีดความสามารถเป็นอย่างไร.

Pp (Process Performance Index) เป็นค่าที่บอกถึงขีดความสามารถของกระบวนการในระยะยาวซึ่งจะรวมเอาความผันแปรที่เกิดจากความไม่มีเสถียรภาพของกระบวนการเข้ามาด้วย.

ถ้าดูจากสูตรคำนวนจะเห็นได้ว่ายิ่งค่าเบี่ยงเบนมาตรฐานของข้อมูล (Standard Deviation) ยิ่งมากเท่าไหร่ จะทำให้ค่า Cp และ Pp ยิ่งน้อยเท่านั้น ดังนั้นสรุปได้ว่า“ยิ่งค่า Cp กับ Pp น้อย แสดงว่ากระบวนการไม่มีประสิทธิภาพ”

📌การใช้ Cp และ Pp

หากลองพิจารณาค่า Cp และ Pp ดีๆ จะพบว่าหากคำนวนค่า Cp และ Pp ทั้ง ในบาง Process มีค่าเท่ากัน แต่ว่าจำนวนของของเสียที่เกิดขึ้นจากกระบวนการไม่เท่ากัน. Cp และ Pp ไม่ได้สะท้อนความสามารถของกระบวนการจริงๆ เนื่องจากค่าเฉลี่ยข้อมูลไม่ได้อยู่กึ่งกลางระหว่างขอบเขต USL และ LSL. ดังนั้นในการวัดความสามารถกระบวนการจำเป็นต้องใช้ Cpk และ Ppk ในการคำนวน

Cpk และ Ppk จะเป็นการเปรียบเทียบระยะห่างระหว่างค่าเฉลี่ยของกระบวนการกับค่าขอบเขตกำหนดเฉพาะด้านใดด้านหนึ่งที่ใกล้ที่สุดดังนั้นยิ่งค่าเฉลี่ยของข้อมูลใกล้ขอบเขตกระบวนการเท่าไหร่ Cpk และ Ppk ยิ่งต่ำเท่านั้น (กระบวนการไม่มีประสิทธิภาพ)

ตัวอย่างการคำนวน